ชื่อวิทยานิพนธ์ : ทัศนะเรื่องความสุขของพระพุทธศาสนานิกายเถรวาทกับสุขนิยมทางจริยศาสตร์: การศึกษาเชิงเปรียบเทียบ
ชื่อผู้วิจัย : นรัญญา ธนกุลภารัชต์      รหัสนิสิต  44710044
ปริญญา : ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต (ปรัชญาและศาสนา) สาขาปรัชญาและศาสนา
คณะกรรมการควบคุมวิทยานิพนธ์ :
อาจารย์ที่ปรึกษา ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วิทยา ศักยาภินันท์, Ph.D.
วันสำเร็จการศึกษา : 2546

บทคัดย่อ

          การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิดเรื่องมนุษย์ในทัศนะของพระพุทธศาสนาและปรัชญาตะวันตกแนวคิดเกี่ยวเรื่องมนุษย์ในทัศนะของพระพุทธศาสนาและปรัชญาตะวันตก แนวคิดเกี่ยวกับความสุขตามทัศนะพระพุทธศาสนาเถรวาทและจริยศาสตร์แบบสุขนิยม และเพื่อเปรียบเทียบทัศนะเรื่งอความสุขระหว่าง 2 ทัศนะ ตามกรอบความคิดสามหัวข้อดังนี้ 1) การนำเสนอเรื่งอความสุข 2) ความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับความสุข และ 3) วิธีได้มาซึ่งความสุขหรือกระบวนการเข้าถึงความสุข ผลการศึกษาพบความเหมือนและความแตกต่างกันระหว่างความสุขทั้ง 2 ทัศนะ กล่าวคือ ในด้านการนำเสนอเรื่องความสุขนั้น ทั้งพระพุทธศาสนาและสุขนิยมทางจริยศาสตร์ต่างให้ความสำคัญแก่ความสุขในฐานะเป็นสิ่งที่มนุษย์ปรารถนา หากแต่พระพุทธศาสนานั้นมีแนวคิดเรื่องนิพพานอันเป็นความสุขในระดับโลกุตตระขณะที่นุขนิยมแม้จะเสนอความสุขที่ประณีตขึ้นก็ยังอยู่ในขั้นโลกียะ ตลอดจนเกณฑ์การตัดสินการกระทำที่นำไปสู่ความสุขนั้นสุขนิยมพิจารณาที่ผลเพียงอย่างเดียว ขณะที่พระพุทธศาสนาให้พิจารณทุกด้าน ตั้งแต่เจตนา วิธีการ ตลอดจนผลที่ไดรับจึงจะเรียกเป็นสิ่งดีนำความสุขมาให้แท้จริง ในด้านความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับความสุข ทั้งสองทัศนะสนับสนุนแนวคิดแบบมนุษย์นิยม หากแต่ในทัศนะของพระพุทธศาสนานั้นมิได้มองว่ามนุษย์อยู่เหนือกว่าธรรมชาติ และไม่ใช้ความต้องการของมนุษย์เป็นศูนย์กลางเช่นสุขนิยม ที่พิจารณาแต่ความสุขที่เกิดแก่ตัวมนุษย์ และให้สิ่งมีชีวิตอื่นรับใช้ความพึงพอใจของมนุษย์ ประเด็นสุดท้ายคือกระบวนการทำให้เกิดความสุข พระพุทธศาสนามุ่งให้มนุษย์กลับมาพิจารณาต้นเหตุของความทุกข์และความสุขที่อยู่ในตัวเอง ด้วยกระบวนการพัฒนาศีล สมาธิ และปัญญาโดยตระหนักรู้ความเป็นจริงของชีวิตตามหลักไตรลักษณ์ ซึ่งสามารถใช้จัดการกับต้นตอของปัญหาได้ ต่างจากสุขนิยมที่มุ่งจัดการปรับเปลี่ยนสิ่งแวดล้อมรอบตัวเพื่อให้ได้ตามความต้องการของตน อันเป็นลักษณะของการพึ่งพิงปัจจัยภายนอก จึงไม่อาจพบความสุขที่แท้จริงได้

Thesis Title : Theravada Buddhist Doctrine of Happiness and Ethical Hedonism : A Comparative Study.
ชื่อผู้วิจัย : Naranya tanakulparat  Student code  44710044
ปริญญา : Master of Arts (Philosophy and Religion), Major Field: Philosophy and Religion,
คณะกรรมการควบคุมวิทยานิพนธ์ :
Thesis Advisor: Assistant Professor Widya Sakyabhinand, Ph.D.
วันสำเร็จการศึกษา : 2004
ISBN 974-359-934-7

Abstract


          The objectives of this research were to study concepts of human being in Theravada Buddhism and Westem Philosophy, concepts of happiness in Theravada Buddhism, and in Ethical Hedonism and to compare and contrast between Theravada Buddhism and Ethical Hedonism about concepts of happiness in three ideas 1) happiness as proposed by the two doctrines 2) Relation between human and happiness and 3) The process to receive happiness. The results found are that both are similar and different. To bring them forward, Buddhism and Hedonism regard happiness as the aim of human life. But what different is that Buddhism regards Nibbana which has never been known to Ethical Hedonism as the highest aim. This Nibbana is something supramundane (Lokuttara), while happiness as envisaged by Ethical Hedonism is something worldly (Lokiya). Again, in justification of action leading to happiness, Ethical Hedonism regards aim of action as ethical standard while Buddhism regards all i.e.,volition, means and aim as ethical standard. In realtion between human being and happiness, both doctrines promote humanistic point of view of happiness. In this case Buddhism does not put human above nature and does not promote an ego-centricism as Hedonism which considers only human's happiness and takes the other lives to serve human happiness. Lastly, regarding process to receive happiness, Buddhism focuses on human being himself that the real cause of suffering and happiness relies on oneself and advocates development of the treefold training, namely, morality, concentration and wisdom with realization in the Truth of Life in accordance with the principle of the three characteristics (Tilakkhana). This process can manage sources of problems. It differs from Hedonism that manipulates environment to obtain human's desires and depends on outside factors that cannot bring a true happiness.

 


 

 

ภาควิชาปรัชญาและศาสนา  คณะมนุษยศาสตร์  มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
โทรศัพท์ 02-579-6525, Fax.02-942-8719  ติดต่อผู้ดูแลเว็บไซต์ได้ที่  fhumssw@ku.ac.th
Copyright  ฉ  2000 -   Department of Philosophy and Religion