ได้รับรางวัลผลงานวิทยานิพนธ์ระดับดีเด่น  ประจำปีการศึกษา ๒๕๔๗ และ ๒๕๔๘  สาขาวิชาปรัชญาและศาสนา
วันอังคารที่ ๑๐ ตุลาคม  ๒๕๔๙  
ณ ห้องประชุมใหญ่ ชั้น ๘  อาคารสารสนเทศ  บัณฑิตวิทยาลัย  มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ชื่อวิทยานิพนธ์ : คำสอนเรื่องวิปลาสในพระพุทธศาสนาเถรวาทกับโรคทางจิต และสุขภาพจิต
ชื่อผู้วิจัย : นางสาวลลิดา พรหมสาขา ณ สกลนคร   รหัสนิสิต  43710110
ปริญญา : ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต (ปรัชญาและศาสนา) สาขาปรัชญาและศาสนา  ภาควิชาปรัชญาและศาสนา
คณะกรรมการควบคุมวิทยานิพนธ์ : รศ.สุเชาวน์ พลอยชุม , ผศ.ประเวศ อินทองปาน , ศ.จำนงค์ อดิวัฒนสิทธิ์
อาจารย์ที่ปรึกษา  
วันสำเร็จการศึกษา : 2547

บทคัดย่อ


          วัตถุประสงค์ของการวิจัยครั้งนี้ เพื่อศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับคำสอนเรื่องวิปลาสที่ปรากฎในคัมภีร์พระพุทธศาสนาเถรวาท ผลกระทบของ "วิปลาส" ต่อการใช้ชีวิตพร้อมทั้งเกี่ยวเนื่องกันระหว่างความวิปลาส กับโรคทางจิต (Spiritual disease) และสุขภาพจิต ตลอดจนวิธีการที่จะแก้ไขปัญหาดังกล่าว

          การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงเอกสาร (Documentary Research) โดยใช้เอกสารชั้นต้น (Primary Sources) เป็นหลัก คือพระไตรปิฎกพร้อมทั้งอรรถกถาแปล และข้อมูลจากเอกสารระดับรอง (Secondary Sources) คืองานเขียนของผู้ทรงคุณวุฒิทางพระพุทธศาสนา และงานเขียนของผู้เชี่ยวชาญด้านจิตวิทยา

          ผลการวิจัยเพบว่า วิปลาสมีความหมายครอบคลุมถึงโรคทางจิตเวชและสุขภาพจิต ตามที่กล่าวถึงในทางการแแพทย์ ซึ่งวิปลาสมีความสัมพันธ์กับโรคทางจิตเวชและสุขภาพจิต คือพุทธศาสนาถือว่าปุถุชนทุกคนมีกิเลส ซึ่งพุทธศาสนาเรียกว่า โรคทางจิต (เจตสิกโรค) ซึ่งบ่งบอกถึงการมีสุขภาพจิตที่ไม่ดี และมีโอกาสที่จะวิปลาสได้ทั้งในทางสัญญา ทางจิต และทางทิฏฐิ ส่วนผู้ที่มีสุขภาพจิตสมบูรณ์ คือ บุคคลที่ไร้โรคทางจิตซึ่งย่อมจะไม่มีความวิปลาสไม่ว่าจะกรณีใด ๆ การจะมีสุขภาพจิตที่ดีจึงต้องรักษาโรคทางจิต และถอนหรือละความวิปลาสเสีย

          ฉะนั้น ความรู้ความเข้าใจเรื่องวิปลาสตามคำสอนของพระพุทธศาสนา จึงมีประโยชน์ต่อการนำมาประยุกต์ใช้ในการป้องกันหรือคลี่คลายปัญหาเกี่ยวกับโรคทางจิตเวช ตลอดถึงการส่งเสริมสุขภาพจิตได้เป็นอย่างมาก

 

 

Thesis Title : Vipalasa in Theravada Buddhism and Spiritual Disease and Mental Health
ชื่อผู้วิจัย : Miss Lalida PROMSAKA NA SAKOLNAKORN      Student code  43710110
ปริญญา : Master of Arts (Philosophy and Religion), Major Field: Philosophy and Religion,
คณะกรรมการควบคุมวิทยานิพนธ์ : รศ.สุเชาวน์ พลอยชุม , ผศ.ประเวศ อินทองปาน , ศ.จำนงค์ อดิวัฒนสิทธิ์
Thesis Advisor:  
วันสำเร็จการศึกษา : 2004
ISBN 974-274-510-2

Abstract


          This research aims to study the concept of Vipalasa presented in the books of Theravada Buddhism. This research taps into correlations between Vipalasa's and lives, Vipalassa in terms of mental health and spiritual disease, and finding methods to improve mental problems accordingly.

          The author conduct research from multiple primary sources, yet mainly from Tipitaka (the Buddhist Scripture) and its commentary used. Other secondary sources were books, research articles, and opinion pieces written by highly respectable Buddhist scholars and psychological scholars.

          The research findings indicate the meaning of absurdity (Vipalasa) which covering mental disorders and mental health mentioned by physicians. According to Buddhism, common people (Puthuchana) are regarded as one who is lustful and one with spiritual disease. Vipalasa is mentioned as being bad spiritual health that leads to an opportunity to become Vipalasa in both engagements; mind and understanding (Ditthi). From definition, one who has good mindful health without spiritual disease do not have Vipalasa, and one who wants to have good mental health must defend spiritual disease and ormit Vipalasa.

          Understand Vipalasa in Buddhism context not only will generate crucial benefits for implementing method to protect mental disorders, but it also will provide method to support people spiritually in Theravada's ways.

 

 

 

ภาควิชาปรัชญาและศาสนา  คณะมนุษยศาสตร์  มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
โทรศัพท์ 02-579-6525, Fax.02-942-8719  ติดต่อผู้ดูแลเว็บไซต์ได้ที่  fhumssw@ku.ac.th
Copyright  ฉ  2000 -   Department of Philosophy and Religion